तुम्हाला भाजपाऐवजी काँग्रेस सत्तेत हवीय का….

{माझ्या एका हितचिंतकानं, तुम्ही कर्नाटक राज्यातल्या सध्याच्या गलिच्छ राजकारणावर जो विनोद पाठवला आहे, त्यातून तुम्हाला भाजपाऐवजी काँग्रेस सत्तेत हवीय का…. असा प्रश्न विचारला. त्याचं तत्काळ उत्तर मी खालीलप्रमाणे दिलयं!}

अजिबात नाही….. काँग्रेसवर तर आम्ही केव्हाच फूली मारलीयं. एकवेळ भाजपा चालवून घ्यायची वेळ तुलनेनं परवडली(कारण, ते मैदानातला विषारी ‘साप’ आहेत) पण, काँग्रेस-राष्ट्रवादी नकोत; कारण, ते गवतातला ‘नाग’ आहेत!
मैदानातला साप-नाग सरळ दिसतो तरी… 
वेळ आली तर त्याचा बंदोबस्त करता येतो सहज, पण गवतातला जास्त धोकादायक, दृष्टीस पडत नसल्याने… अगोदरच, “मराठी माणसांच्या नांवाने राजकारण करणाऱ्या ‘चुलतबंधू’ सापनाथ-नागनाथांची पिल्लावळ महाराष्ट्रात उदंड झालीय, त्यात आता यांची वळवळ नव्याने वाढलीयं!!!

त्यामुळेच, आम्ही ‘धर्मराज्य पक्षा’च्या व्यासपीठावरुन जातधर्मनिरपेक्ष राजकारणासाठी, निसर्ग-पर्यावरणासाठी, भ्रष्टाचार-निर्मूलनासाठी, कामगार-शेतकऱ्यांसाठी, स्वायत्त-महाराष्ट्रासाठी स्वतंत्रपणे लढतच रहाणारच!!!”

…राजन राजे (अध्यक्ष : धर्मराज्य पक्ष)

लहान असो वा मोठी, प्रत्येक जातधर्मीय दंगल, आपल्या अंत:करणाची चिरफाड करुन जाते… हे कुठेतरी, कधितरी कायमचं नियंत्रणात यायलाच हवं!!!

शिवछत्रपतींच्या जाज्वल्य राजनीतिनुसार, कोण कुठल्या जातधर्माचा आहे, याकडे कवडीमात्र लक्ष न देता…. जातीय-धार्मिक दंगलीत दिसतील तेवढ्या शस्त्रसज्ज दंगलखोरांना बेधडक गोळ्या घाला…. पण, एकाही निष्पाप नागरिकाचा बळी जाऊ देऊ नका!

पोलीस वा लष्करी गोळीबारात ठार होणाऱ्या अशा दंगेखोरांची संख्या, आपल्यासाठी, केवळ एक ‘गणितीसंख्या’ बनू द्या… यापेक्षा, अधिक त्याचं ‘मूल्य’ असताच कामा नये!

मात्र, लष्कर-पोलीसदलातील अधिकारीवर्ग हा, शिवछत्रपतींच्याच राजनीतिनुसार सुसंस्कारी, भ्रष्टतामुक्त व ‘जातधर्मनिरपेक्ष’ घडवण्यासाठी… या देशात फोफावलेला भ्रष्टाचार व जातधर्माचं राजकारण धर्मराज्य च्या वज्रमुठीनं संपुष्टात आणा !!!

त्याकामी, ‘धर्मराज्य पक्षा’ची त्रिसूत्री व्यवहारात सक्षमपणे आणि कठोरपणे उतरवा…. Zero Tolerance towards Corruption & Exploitation of Man and Nature !!!

जय महाराष्ट्र | जय हिंद ||

….. राजन राजे (Rajan Raje) ( अध्यक्ष: धर्मराज्य पक्ष)

दिल्लीतील ऐतिहासिक ‘लाल किल्ला’, एका उद्योगपतीला भाजपा-शिवसेना सरकारने ‘दत्तक’ दिल्यानंतर, गांधी घराण्याच्या काँग्रेसला जणू एकच कंठ फुटला…. आणि, १९९०-९१ सालीच ‘खाउजा’ धोरणाअंतर्गत, ज्या काँग्रेसी सरकारने देश विकायला सुरुवात केली, तोच काँग्रेस पक्ष आज या ‘खाजगीकरणा’विरुद्ध ‘१० जनपथ’च्या छपरावर चढून आक्रोश करतोय…..

काळ ‘सूड’ उगवतो, तो असा…. पंचवीस-तीस वर्षांपूर्वी जागतिक व्यापार संघटनेच्या दबावाखाली, याच काँग्रेसने देश वाचवण्याची आवई उठवत, अवघा देश टप्प्याटप्प्याने विकायला काढला. या खाजगीकरणाला पूरक धोरण म्हणून सर्वोच्च न्यायालयाच्या हितसंबंधी न्यायमूर्तींकडून (याच काळात, सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तींच्या गणगोतांकडे अफाट माया जमल्याच्या घटना उघडकीला आल्या आणि तत्परतेनं दाबल्याही गेल्या) “कल्याणी व सिपला” हे, कामगार-चळवळीचे कंबरडेच मोडणारे लागोपाठ दोन न्यायालयीन निर्णय, काँग्रेसी सरकारकडून मिळवले गेले आणि ‘कंत्राटी कामगार/कर्मचारी पद्धत’ (Contract Labour System) नांवाची “गुलामगिरी व नव-अस्पृश्यता”, या देशात विषवल्लीसारखी बेफाम फोफावायला लागली!

त्याचीच परिणती पुढे जनसामान्यांच्या (अर्थात, कामगारांच्या) अखंड गुलामगिरीत होणार होती, हे उघड गुपित होतं. ‘लाल किल्ला’ गहाण ठेवण्यासारख्या ‘किरकोळ’ घटना, म्हणजे या मातीत १९९०-९१ सालीच रुजवल्या गेलेल्या विषवृक्षाचीच कटू फळं होतं… हे आजच्या राहुल गांधींच्या काँग्रेसला कोणीतरी समजावून सांगण्याची खरोखरीच गरज आहे की, त्या काँग्रेसनं आपल्या डोळ्यावर राजकीय सोयीचं कातडं ओढून घेतलयं? हाती राजकीय ताकद असूनही कम्युनिस्ट काय, नी तथाकथित समाजवादी काय, नी मागासवर्गीय नेते काय… सगळेच त्याकाळी (आणि, आजही) मूग गिळून गप्प बसले!

अनीतित बुडालेल्या आणि महापुरुषांचे कौतुकसोहळे, जयंत्यामयंत्या यातच अडकलेल्या तथाकथित चळवळीतल्या शिलेदारांना, या ‘कंत्राटी’ गुलामगिरी व नव-अस्पृश्यतेशी काही देणंघेणं असण्याचं कारण उरलं नव्हतं… उलटपक्षी, अनेक अशा चळवळीतल्या सर्वपक्षीय राजकीय धटिंगणांनी, या वाहत्या ‘कंत्राटी गंगे’त आपले हात यथेच्छ धुवून घेतले आणि आजही घेताहेत.

“भारतात कुठेही नोकरी, व्यवसाय, निवारा, शेती, धंदा-उद्योग करण्याच्या”, राज्यघटनेनं दिलेल्या अनियंत्रित व अनिर्बंध स्वातंत्र्यानं…. स्वातंत्र्यापश्चात, महाराष्ट्रातच परप्रांतीयांचं बेफाम आक्रमण होणार, हे सांगायला कुठल्या कुडमुड्या ज्योतिषाची कधिही आवश्यकता नव्हती! स्वातंत्र्यपूर्व काळातच, सुसंस्कृत व त्याकाळी तुलनेनं अधिक नीतिमान असणाऱ्या मराठ्यांच्या (मराठी भाषिक म्हणून ही शब्दयोजना आहे, जातिवाचक बिलकूल नव्हे) महाराष्ट्रात, हे परप्रांतीय ‘आक्रमण’ सुरु झालेलच होतं. इंग्रजांचा ‘हात’ धरुन गुजराथी-मारवाड्यांनी इथे आपला व्यापारउदीम वाढवायला तेव्हाच सुरुवात केली होती. इंग्रजांना कायम मराठी तलवारीचा, बंदुकीचा धाक वाटायचा…. तेव्हा, निदान मराठ्यांच्या दुसऱ्या हाती ‘तराजू’ची ताकद तरी राहू नये; या कुटील हेतूने इंग्रजांनी गुजराथी-मारवाड्यांना येनकेनप्रकारे महाराष्ट्रात हातपाय पसरवायला जाणिवपूर्वक मदत केली.

लढाया-युद्धांनी फारसं काही साध्य होतं नाही, उलट भीषण रक्तपात घडतो व साधनसामुग्रीचा प्रचंड नाश होतो… म्हणून, दुसऱ्या महायुद्धानंतर, ब्रिटीश-अमेरिकन आक्रमकांनी जशी आपली युद्धनीति बदलली व ‘व्यापारी-वसाहतवाद’ हा, जगभर वर्चस्व गाजवण्याचा नवा प्रभावी मार्ग निवडला; तसाच, अभिनव मार्ग या महाराष्ट्रात ‘आक्रमण’ करण्यासाठी… राज्यघटनेचा आधार घेऊन व बदमाष मराठी राजकारण्यांचा हात धरुन, परप्रांतीय उद्योगपती-व्यापारी व परप्रांतीय कामगारांनी निवडला!

जैन-गुज्जू-मारवाडी उद्योगपती-व्यापारी व परप्रांतीय मजूर, यांच्या ‘अडकित्या’त सामान्य मराठी माणूस सापडला. पण, या आपल्या चारही बाजुंनी झालेल्या जगण्याच्या कोंडीचं ‘भान’ येऊ नये म्हणून, त्याला कधि सण-उत्सव-खेळ या ‘अफूच्या ग्लानी’त तर, कधि ‘बुवाबाजी’च्या ‘अॅनेस्थेशिया’वर सर्रास ठेवू जाऊ लागलं.

जगभर, या जगड्व्याळ भांडवलदारीच्या प्रसाराला मोठा हातभार लावलेल्या ‘जागतिकीकरणा’विरुद्ध ‘स्थानिकीकरणा’ला वेग आलेला असताना (उदा. ब्रेक्झिट वगैरे), आमच्या मराठी घड्याळांच्या काट्यांचा प्रवास आजही उलट दिशेने चालूच आहे. ना आम्हाला जागतिकीकरणाची खंत, ना खाजगीकरणाची! आला दिवस ढकलायचा…. “आहार, निद्रा, भय आणि मैथुन”, असा प्राणी-पक्षी-किटकांसारखा नित्यक्रम कसाबसा चालवत, जोपर्यंत कुणी जबरदस्तीने हाकलत नाही तोवर, कुढत-कुंठत जगत रहायचं…. ना कुठल्या मराठी ओठावर हसू फुलत, ना चेहऱ्यावर आशेचा भाव दिसत…  ना कसली नीति, ना भविष्याची क्षिती…. ना फुकटेपणाची चीड, ना कसला खेद, ना खंत, ना अन्याय-शोषणाविरुद्ध खदखद… हे आजचं लाजिरवाणं ‘मराठी-वास्तव’ आहे… ते नाकारुन कसं चालेलं?

मुंबई-ठाणे (आता, पुणे-नाशिक वगैरे सगळीच महानगरं) येथून दूर हाकलला जात जात, मराठी-माणूस आता डोंबिवली-कल्याण-टिटवाळा-अंबरनाथ-कसारा-बदलापूर रेल्वेस्थानकं पार करत आता थेट “कर्जत”पर्यंत परागंदा झालाय…. इथे त्याची अनिवार्यपणे ‘भिंतीला पाठ’ टेकेल; कारण, अजून पुढे पळायला त्याला मार्गच उपलब्ध नाही! यानंतर, एक तो परिपूर्ण स्वरुपाचा ‘गुलाम’ होईल किंवा त्याची ‘भिंतीला पाठ’ टेकल्याने तो ‘विद्रोही-विध्वंसक’ बनेल…. दोन्ही अवस्था अंति घातकी आहेत!

१०५ हुतात्म्यांच्या बलिदानातून अगदी संपन्न नाही, … तरी, शिवबा-संतांचा न्यायनीतिमान, उन्नत-उदात्त महाराष्ट्र घडविण्याची आलेली संधि विशिष्ट राज्यघटना तरतुदी आणि ‘ठाकरी-पवारी’ राजकारणाने महाराष्ट्राने गमावली! महाराष्ट्राचा ‘विकास’ होतोय… विकास झाला म्हणतात…. मग, आम्ही सामान्य मराठी माणसं, मराठी कामगार नेमके त्या ‘विकास-चित्रा’त कुठे आहोत? आमचं त्यातलं स्थान कोणतं?? आम्हा, मराठी कामगार-शेतकऱ्यांना रोज उठून, जीवावर उदार होऊन आंदोलनं का करावी लागतायत???

१५व्या वित्त आयोगाच्या शिफारशीनुसार १९७१च्या ऐवजी २०११ची जगगणना प्रमाण मानली जाऊन, ज्या उत्तरभारतीयांनी अत्यंत बेजबाबदार व बेबंदपणे आजवर आपली ‘पिल्लावळ’ वाढवत नेलीयं (आणि, आजही तिचं, लोकसंख्यावाढीची एकमेव कारखानदारी तिथे तूफान चालूच आहे)…. त्यांना ‘शिक्षा’ मिळण्याऐवजी भरघोस ‘बक्षिसी’ मिळणार आहे…. याहीपुढे मतांच्या बदमाषीच्या राजकारणात मिळत रहाणार आहे. हे सगळं, लोकसंख्याधारित मतांचं राजकारण, महाभयंकर आहे… मराठी माणसांना महाराष्ट्राच्याच जमिनीत गाडणारं आहे!

याची मराठ्यांना अज्ञानापोटी आणि आळसापोटी जाणिव नसली तरी, दक्षिण भारत जागा आहे…. आणि, तिचं मोठी आशा आहे!!

महाराष्ट्र आणि दक्षिण भारतानं एकत्र येऊन ‘स्वायत्तते’चा मुद्दा नेटाने लावून धरलाच पाहिजे!!!

भारतीय राज्यघटनेच्या चौकटीत राहून, अजूनही जर फार मोठ्या स्वरुपाचा उत्पात वा रक्तपात न होता…. महाराष्ट्रातली साधनसंपत्ती, नोकरी-व्यवसाय, धंदे, निवासी जागा व शेतजमीन मराठी हातातून, चिमटीतून पूर्णतः निसटून द्यायची नसेल…. उरलासुरला महाराष्ट्राचा निसर्ग व ढासळणारं पर्यावरण वाचवायचं असेलं; तर, “राष्ट्रांतर्गत राष्ट्र…. स्वायत्त-महाराष्ट्र…. शिवछत्रपतीराष्ट्र”चा नारा महाराष्ट्राच्या सांदीकोपऱ्यात घुमवून महाराष्ट्रासह देशात काश्मीरच्या धर्तीवर ३७० कलमाचा आग्रह, मराठी तरुणाईला यापुढे युध्दपातळीवर धरावाच लागेल….

अन्यथा भविष्यात, १ मे चा महाराष्ट्रदिन व कामगारदिन… हा, “महाराष्ट्रातल्या मराठी कामगारांचा ‘मरणदिन’ म्हणूनच साजरा करावा लागेल” !!!

जय महाराष्ट्र |  जय हिंद ||

…. राजन राजे (अध्यक्ष: धर्मराज्य पक्ष)

दोन पिढ्यांमधला जगण्यातला फरक….

एका वडिलांनी आपल्या मुलाला दिलेले अतिशय सुंदर, समर्पक उत्तर….
दोन पिढ्यांमधला जगण्यातला फरक…. प्रत्येकाने वाचावं असं काही….

एका तरुणाने आपल्या वडिलांना विचारले:

“तुम्ही पूर्वीच्या काळी कसे काय हो रहात होतात???”

तंत्रज्ञान नाही…
विमाने नाहीत…
इंटरनेट नाही…
संगणक नाहीत…
फारसे नाटक/सिनेमे नाहीत…
टीव्ही तर नाहीच….
एअर कंडिशनर नाही…
कार नाहीत
मोबाईल फोन नाहीत…

त्यावर बाबांनी उत्तर दिले…..

“बाळा, तुमची पिढी खालीलपैकी गोष्टी नसताना आज जसा राहू शकतो ना, तसेच तू सांगितलेल्या गोष्टींच्या अभावात आम्ही रहायचो”…..

श्रद्धा-प्रार्थना नाही…
प्राणिमात्रांविषयी करुणा नाही…
कुणाशी सन्मानपूर्वक वागणं नाही…
वडिलधाऱ्यांविषयी आदर नाही…
सुशीलता, लाजलज्जा नाही…
विनम्रता तर नाहीच नाही…
खेळ नाहीत, व्यायाम नाही …
योग-प्राणायामाचा तर पत्ताच नाही…
प्रत्येकाशी प्रत्येकक्षणी स्पर्धा, निकोप-निरपेक्ष ‘मैत्र’ नाही…
सखोल वाचन नाही…
अवघं जगणं उथळ, जगण्याच्या तत्त्वज्ञानाचा थांगपत्ता नाही…

१९४० ते १९८० या काळात जन्मलेलो आम्ही खरचं भाग्यवान होतो. आम्ही परिपूर्ण असं जीवन जगलो!

खेळताना आणि सायकल चालवताना आम्ही कधीच हेल्मेट घातलं नव्हतं. शाळेतून घरी आल्यावर आम्ही संध्याकाळपर्यंत मनसोक्त खेळलो. आम्ही टीव्ही नाही पहात बसलो. आम्ही आमच्या जिवाभावाच्या मित्रांसोबत खेळलो, बनावट-बदमाष इंटरनेट मित्रांबरोबर नाही.

आम्हाला जर कधी तहान लागली तर, आम्ही नळाचे, विहीरीचे पाणी प्यायलो, बाटलीबंद पाणी नाही प्यायलो. हाती पैसे कमी म्हणून, आम्ही एकाच ग्लासात दोघं मित्र ऊसाचा रस, सरबत पीत असू… त्यामुळे, वाटण्यातला निर्भेळ आनंद गाठी बांधला, ती काही आमची उपासमार नव्हती. आम्ही दररोज भरपूर वरण-भात-भाजी खात होतो, पण चायनीज, फास्टफूड खाल्ल्यासारखे आम्ही वजन वाढून लठ्ठ नाही झालो.

सर्वत्र हिरवळ, साधे मातीचे रस्ते म्हणून साध्या स्लिपर घालून फिरतानाही कधि त्रास जाणवला नाही…. आमच्या आई आणि वडीलांना आम्हाला निरोगी व शरीरसंपन्न ठेवण्यासाठी कोणताही विशेष आहार (ब्रॅण्डेड फूड) आम्हाला द्यावा लागला नाही. आम्ही स्वत:चे साधेसुधे खेळ स्वतः तयार करायचो आणि ते मनसोक्त खेळलो, त्या खेळांनी निसर्ग-पर्यावरणाचा कधि घात झाला नाही.
आमचे आईवडील श्रीमंत नव्हते. ते आम्हाला भौतिक सुख देऊ शकले नाहीत; पण प्रेम त्यांनी भरभरुन दिलं आणि आम्ही ते घेतलं. आम्हाला कधीही सेलफोन, डीव्हीडी, प्ले स्टेशन, व्हिडिओ गेम, पर्सनल कॉम्प्युटर, इंटरनेट चॅटचा विचारही शिवला नाही… तरीही पाचपन्नास खरेखुरे मित्र आम्ही राखून होतो. आम्ही आमच्या मित्रांच्या घरी कुठल्याही निमंत्रणाशिवाय कधिही जात होतो आणि एकत्र जेवायचो देखील.

अामच्यावेळी आमचं कुटुंब आणि इतर नातेवाईकांबरोबर असलेल्या जिव्हाळ्याच्या संबंधांमुळे आम्ही खूप आनंदी होतो. आमच्या त्यावेळी काढलेल्या काळ्या-पांढऱ्या पुसट झालेल्या फोटोंमधूनच तुम्ही त्या ‘रंगीतस्मृति’ शोधू शकता.

आमची पिढी, एक अनोखी आणि अधिक समजूतदार पिढी आहे; कारण, आमची ही अशी शेवटची पिढी आहे की, ज्यांनी आपल्या वडीलधाऱ्यांच नेहमीेच एेकलं आहे आणि ज्यांना आज आपल्या मुलांचेही एेकावे लागत आहे! आणि, आम्ही अजूनही एवढे हुशार नक्कीच आहाेत की, आमच्यावेळी अस्तित्वात नसलेल्या तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर कसा करायचा, याचं मार्गदर्शन वेळप्रसंगी तुम्हाला करु शकतो !!!

जाता जाता बाळा, मला एक प्रश्न तुमच्या नवतरुण पिढीला विचारायचाय, “तुमची पिढी जर एवढी सुखसंपन्न, संसाधन-तंत्रज्ञानयुक्त व नशिबवान आहे; तर, मग ती थबकून कधि खराखुरा ‘विश्राम’, खरीखुरी विश्रांती का घेऊ शकत नाही… त्यासाठी, अनिवार्यपणे तब्येतीचा आणि कौटुंबिक स्वास्थ्याचा सत्यानाश करणाऱ्या मादक पदार्थांचाच आश्रय हरघडी का घ्यावा लागतो… सतत, वाघ पाठीशी लागल्यासारखी, तिला जीवनात प्रचंड धावपळ, दगदग का करावी लागत्येय ???”

आमच्याकडे आता वेळ मर्यादित आहे… त्यामुळे, तुम्ही आमच्यापाशी असलेल्या या निर्भळ आनंदी जगण्याच्या ‘ठेव्या’चा शक्य असल्यास वा इच्छा झाल्यास लाभ घ्या, “ठेविले अनंते, तैसेचि रहावे”, ही अतिशय निसर्ग-पर्यावरणपूरक जाज्वल्य मराठी संस्कृतीतली जीवनशैली, आमच्याकडून जाणून घ्या… स्वतः आनंदी व्हा आणि पुढच्या पिढ्यांचं अस्तित्व कायम राखा… त्यांना जगण्यासाठी सुयोग्य निसर्ग-पर्यावरण व नैसर्गिक संसाधनं शिल्लक ठेवा….. माणूस कितीही मोठा झाला, साधनसंपन्न झाला तरीही तो प्रथम ‘दयाळू-मायाळू’ असला पाहिजे आणि सरतेशेवटीही तो तसाच असला पाहिजे !!!

जगा, जगवा आणि जगू द्या!!!

“तो द्रवला, तिथेच चुकला की, तो दोष, त्या तशाच “व्यवस्थापकीय खेळी”ला पुन्हा एकवार ‘बळी’ पडणाऱ्या मराठी कामगारांच्या रक्तातलाच समजायचा?

{साधारण दहा-बारा वर्षांपूर्वीची ही गोष्ट आहे…. ठाणे-कळवा येथील ‘मुकंद आयर्न’ या बड्या कंपनीतील, जगण्याची कोंडी झालेल्या कामगारांनी, राजन राजे यांना दीर्घकाळ अडलेल्या पगारवाढीच्या करारासंदर्भात, आर्त साद घातली. स्वाभाविकच, त्याला भरभरुन प्रतिसाद देत, हा ‘अवलिया’ त्यांच्या मदतीला धावून गेला… जे व्यवस्थापनं कामगारांना धूप घालत नव्हतं, त्याचं ‘मुकंद आयर्न’च्या व्यवस्थापनानं ‘राजन राजे’ नांवाला घाबरुन, उभ्या आयुष्यात कधि नशिबी नव्हता, असा तुलनेनं भरघोस पगारवाढीच्या कराराचा प्रस्ताव तेव्हा मुकंदच्या कामगारांपुढे ठेवला… प्रस्ताव हाती येताच, ‘राजन राजे’ या अवलियाला साफ बाजूला सारत (अर्थात, तिचं व्यवस्थापनाची प्रस्तावासंदर्भातली प्रमुख ‘अट’ होती), जाज्वल्य नेतृत्त्वाचा ‘विश्वासघात’ करुन एकदाचा तो करार, मुकंदचे कामगार पदरात पाडून घेते झाले. त्यानंतर, एक भीषण कालखंड मुकंद आयर्न कामगारविश्वात सुरु झाला…. अंधारयुग नुसतं पुन्हा अवतरलं, असचं नव्हे; तर, ते त्याची पडछाया त्यानंतर अधिकच गडद झाली! आता, मुकंदच्या कामगारांना ‘राजन राजे’ या अवलियाच्या समोर, मदतीसाठी पुन्हा तोंड दाखवायची सोय उरली नव्हती. अशात, एक पिढी कामगारांची जवळपास बदलून गेली… नव्या दमाच्या नवतरुण कामगारांनी पुन्हा विलक्षण आर्जव करत, या ज्वलंत नेतृत्त्वाला साकडं घातलं आणि तो अवलिया द्रवला… “तो द्रवला, तिथेच चुकला की, तो दोष, त्या तशाच “व्यवस्थापकीय खेळी”ला पुन्हा एकवार ‘बळी’ पडणाऱ्या मराठी कामगारांच्या रक्तातलाच समजायचा? गुलामगिरीच्या तब्बल एक हजार वर्षानंतर, ज्या थिजलेल्या मराठी रक्तातली ‘लाली’ वाढवून त्याला ‘विजिगिषूवृत्ती’चा परिसस्पर्श ‘शिवछत्रपतीं’नी दिला…. त्याचं ‘मराठी-रक्ता’ला, महाराष्ट्रात दशकानुदशके किळसवाणं राजकारण करत, एवढं कुणी आजवर सडवलं?? शिवछत्रपतींपश्चात, मराठी माणसांच्या रक्तातली ‘स्खलनशीलता’, शरीरात प्रदीर्घकाळ घर करुन रहाणाऱ्या ‘रोगजंतूं’सारखी वेळी-अवेळी ‘रोगनिर्मिती’ करत, आजही ठाण मांडून तशीच मौजूद आहे काय???… याचा फैसला वाचकांनी करावा, तो त्या नेत्याच्या शब्दस्फुल्लिंगांतूनच… ज्या नेत्याने, आजवर हे आणि असेच, ‘मराठी कामगारां’नी घातलेले असंख्य अवसानघातकी ‘घाव’ छातीवर, पाठीवर झेललेत…. तरीही तो तसाच, “रक्तपिपासू-शोषक व्यवस्थे”च्या आणि ‘जातजमाती’च्या अर्थकारण-राजकारणाच्या विरोधात उभा आहे, उभा रहाणार आहे… ते केवळ, “श्रीकृष्णाचा जीवनसंदेश आणि शिवछत्रपतींची राजनीति, त्याने आपल्या रक्तात गोंदवून घेतलेली असल्यानेच… अवलिया हा असा की, ज्याला माणसाचा ‘जातधर्म’ माहित नाही, माहित आहे ते फक्त, आणि फक्त, ‘माणसाचं कर्म’… जमल्यास वाचा आणि विचार करा…. संपादक, ‘कृष्णार्पणमस्तु’… ‘धर्मराज्य पक्षा’चं मुखपत्र}

हे असचं होत असतं, असचं होणार, याची मला पूर्वानुभवावरुन पूर्वकल्पना होतीच. गेली तीन तपे मी हा सगळा मराठी माणसांनी, आपल्या आयुष्याचाच मांडलेला ‘भोंडला’, मांडलेला ‘बाजार’ मी पहात आलोयं. त्यामुळे, तशी मी ‘प्रवीण’ला दिलेली होती. म्हणूनच, आपलं मतं वा सल्ला सोशलमिडीयातून देण्याची मला बिलकूल इच्छा नव्हती! अनुयायांची पण कधितरी ‘परीक्षा’ व्हायला नको का? यापेक्षा काही वेगळं, प्रचंड बहुमताने घडलं असतं, तर ती कामगार जगतातली आश्चर्यकारक घटना म्हणून गणली गेली असती!

मित्रहो,

मराठी माणसांच्या नांवाने ऊठसूठ गळा काढणारे (प्रत्यक्षात, गळा कापणारे) यच्चयावत बदमाष मराठी राजकारणी आणि उद्योग जगतातली “जैन, गुज्जू, मारवाडी, सिंधी, पंजाबी” ही धनदांडगी मंडळी… कायम मला हेच सांगत आलेली आहेत की, “मराठी माणसं, ही फार थोडक्यात ‘बोली’ लावून विकत घेता येणारी किंवा वाटेला लावता येणारी ‘प्रजात’ आहे… त्यांना, बेडकासारखं जेमतेम दिड फुटावरच दिसतं; मग दिडशे फूट, दिडशे मीटर, दिडशे किमीची तर बातच सोडा! त्यांना जर धड, त्यांचं खरखुरं हित कळतं असतं, तर आम्ही (म्हणजे, धनदांडगे जैन, गुज्जू, मारवाडी) तुमच्यावर तुमच्याच राज्यात येऊन ‘राज्य’ करु शकलो असतो काय?” हेच उद्योगपती व त्यांचे दलाल (HR-अधिकारीवर्ग वा तथाकथित Labour Consultants) , “एक दफे पैसा गटार में फेकेंगे, लेकिन तुम्हारे मराठी कामगार को नहीं देंगे”, अशी बेधडक व बिनदिक्कत ‘मस्ती’ही वेळप्रसंगी आम्हाला दाखवत आलेले आहेत…. त्याचीही प्रमुख कारणं म्हणजे आपला आळस, लढाऊवृत्ती व दूरदृष्टीचा अभाव, आपसात माजलेली सुंदोपसुंदी आणि नीतिमत्ताशून्यता!!! आम्ही खऱ्या अर्थाने राजकियदृष्ट्या जागृत व्हायला तयार नाही आणि आमची राजकिय क्रांतीची भाषा, ही ‘आळशां’ची भाषा आहे… ‘सोशलमिडीया’तून बसल्याजागी टाईमपास करत घडवू पहात असलेली ‘व्हर्चुअल क्रांति’ची षंढ भाषा आहे!

कामगार चळवळीला (धर्मराज्य कामगार-कर्मचारी महासंघाचा सन्माननीय अपवाद सोडून) आता नीति, न्याय व सहसंवेदनेची डूब राहीलेली नाही, हे फार मोठं दुर्दैवं व फार मोठी धोक्याची घंटा आहे…. आणि, ही अस्वस्थ करणारी परिस्थिती शिवबा-संतांच्या महाराष्ट्रात व्हावी, या सारखं दुर्भाग्य कुठलं? त्यामुळेच, योग्य राजकिय जागृतीही कामगार-कर्मचाऱ्यांमध्ये निर्माण करता येणं, आमच्या सारख्याना दिवसेंदिवस अशक्यप्राय होत चाललयं. निवडणुकीत सातत्याने होणारा “धर्मराज्य पक्षा”चा दारुण पराभव, हे त्याचचं द्योतक आहे! वेगवेगळ्या निवडणुकीतला हा पराभव ‘धर्मराज्य पक्षा’चा नसतो, तर प्रत्येकवेळी तो अवघ्या कामगारविश्वाचा असतो! त्यामुळेच, आज ना संसदेत, ना महाराष्ट्राच्या विधानभवनात, खराखुरा कामगारांचा आवाज उठवणारा साधा एकही ‘प्रतिनिधी’ नाही. मित्रांनो, तुम्ही हे समजून घेणं गरजेचं आहे की, आता कामगार आंदोलनांची पुण्याई आणि प्रभाव, या उच्चतंत्रज्ञानाधारित “रक्तपिपासू-शोषक व्यवस्थे”त (Vampire-State System) झपाट्याने घटत चाललायं. ‘राजन राजे’ हाच काय तो ‘वेडापीर’, या विपरीत स्थितीत ती, जाज्वल्य कामगारहिताची अखेरची ‘मशाल’ हाती धरुन गेली पस्तीस-छत्तीस वर्षे अखंड चालतोयं! पुढील काळात ही व्यवस्था एवढी क्रूर व शोषक बनत जाईल की, त्याविरुद्ध साधा आवाजही उठवणं सोप जाणार नाही. ‘राजन राजे’ ही एक ‘नैतिक दहशत’च सध्या या मार्गात, त्यांना आडवी जातेयं एवढचं! अन्यथा, ‘कायम-कर्मचारी’ ही संकल्पनाच एव्हाना पूर्णतः बाद होऊन सगळेच ‘कंत्राटी-कामगार/कर्मचारी’ नांवाचे “गुलाम व नव-अस्पृश्य” म्हणून राब राब राबताना दिसले असते… असो!

पण, महत्त्वाचा मुद्दा हा आहे की, केवळ पगारवाढीच्या वा बोनसच्या आपल्या “आकड्यां”मध्येच जर, अवघी कामगार चळवळ अडकून पडणार असेल; तर, मग फारच कठीण आहे! कल्पना करा, शिवछत्रपतींना जर असे मावळे लाभले असते (की, जे फेकलेल्या आकड्यांमध्ये सहजी फसू शकतील) तर, शिवछत्रपती महाराज काय कप्पाळ करु शकले असते? अवघं शिवछत्रपतींचं सैन्यचं विकत घेण्याएवढी राक्षसी ताकद मोंगलांकडे होतीच की… पण, विकला जाणारा कुणी नव्हता की, बक्षिसीच्या आकड्यांमध्ये फसणाराही कुणी ‘मावळा’ नव्हता!

ठीक आहे, “सरतेशेवटी, मी माझं काम जीवाच्या कराराने करतोयं… करत रहाणार आहे. लोक साथ देतील न देतील… तो त्यांचा प्रश्न आहे. या लोकशाहीत (विशेषतः, सोशलमिडीयाच्या आक्रमणाने) वेडंवाकडं वागण्याचा अधिकार लोकांना, राजकिय समज असो वा नसो, ‘दरडोई एक मत’ असल्याने आहेच… आणि, तो ते वेळोवेळी वेडावाकडा बजावताना मी त्यांना पहातच आलोय. कालाय तस्मै नमः … नशीब समजायचं की, शिवछत्रपतींच्या काळात असली भुक्कड लोकशाही नव्हती!”

तेव्हा, मित्रांनो… तुम्ही मला रजा दिलीत तर फार बरं होईल. मुकंद आयर्नच्या कामगारांचा हा काही माझा पहिला अनुभव नव्हे… आणि, मुकंदच्याच कामगारांना एकट्यांना का दोष द्यायचा, सगळीकडे हेच मन विषण्ण करणारं चित्र आहे! “कालही आणि आजही, कुठेतरी तुम्हाला माझा ‘चार पैसे’ जास्त मिळण्यासाठी “उपयोग” झाला असेल, तर तेही नसे थोडके… ते समाधान गाठी बांधूनच तुमचा निरोप घेऊ पहातोय!!!

……नाट्यगृहात, पडदा वर जाण्याअगोदर ‘घंटा’ वाजते. पण, आजच्या मतदानाच्या निमित्ताने जी ‘घंटा’ कामगारांनी ‘मतदान’ करुन वाजवलीय, त्या ‘घंटे’मुळे मुकंद आयर्नच्या कामगारांच्या भविष्याचा ‘पडदा’ वर जातो की खाली येतो… हे नजिकच्या भविष्यात कळेलच! जे काही मला आपलं प्रेम लाभलं, त्या प्रेमाबद्दल मी समस्त कामगारांना…. ज्यांनी, आयुष्यात कधि मी ऐकला नाही, अनुभवला नाही, अशा ‘मुर्दाबाद’ वगैरे कटू शब्दांत माझा भरसभेत निषेध केला वा आज ज्यांनी विरोधी मतदान केलं, त्या सर्व कामगारमित्रांनाही, मनःपूर्वक व अगदी अंतःकरणपूर्वक धन्यवाद मी देतो. झालचं तर, तुमचं सदैव भलं व्हावं, ही ईशचरणी प्रार्थना करुन व मनोकामना बाळगूनच आपला निरोप घेतो !!! पुनश्च धन्यवाद…..

जय महाराष्ट्र, जय हिंद !!

…राजन राजे (अध्यक्ष : धर्मराज्य पक्ष आणि धर्मराज्य कामगार-कर्मचारी महासंघ)

“लाल रक्ताची होळी-धूळवड खेळतच ‘लालबाग’मधून वाढलेल्या व त्यातूनच पुढे फोफावलेल्या”, ‘शिवसेने’नच ‘नगर’च्या दहशतीवर ‘सामन्या’तून कोल्हेकुई करावी ???

नगरची दहशत, ही आजकालची नाही…. सहकारातला ‘स्वाहाःकार’ म्हणून गणल्या गेलेल्या साखरकारखानदारीच्या अफाट पैशातून पवार-ठाकरेंच्या ‘बेरजे’च्या राजकारणाद्वारे पोसली गेलेली ही अमानुष ‘दहशत’, गेल्या काही दशकांची आहे!
एका बाजूला अण्णा हजारेंसारखी समाजहितैषी मंडळी जन्माला घालणारा हा जिल्हा, दुसऱ्या बाजूला ही क्रूर पिल्लावळ पोसत आलायं…. अंगाखांद्यावर खेळवत आलायं, ही या जिल्ह्याची फार मोठी लाजिरवाणी शोकांतिका आहे!!!
याच नगरमध्ये सध्या, “आरटीआय आणि अॅट्रासिटी” हा मोठा बिनभांडवली धंदाच बरकतीला आलाय असं नव्हे; तर ती एक भली मोठी ‘राजकीय फॅक्टरी’च बनलीयं…. आणि, सर्वपक्षीय आशिर्वादाने धूमधडाक्यात ती तिथे दिवसाचे चोवीस तास, वर्षाचे बारा महिने चालू असते. एकएका नगरसेवकाच्या ‘खरेदी’वर बेधडक करोडोंची बोली लावणारे महाबदमाष राजकारणी (यात, सध्या गाजणाऱ्या दुहेरी हत्याकांडावर, बिनपैशाचा राजकीय-तमाशा करणारी ‘शिवसेना’ अग्रक्रमाने आलीच) भारतात अन्यत्र, फार थोड्या ठिकाणी पहायला मिळतील. निवडणूका जिंकल्यावर कोऱ्याकरकरीत नोटांवर (म्हणजेच, लक्ष्मीला पायदळी तुडवणाऱ्या) थयथया नाचणाऱ्या राजकीय अवलादी, या नगरच्या मस्तवाल राजकारणातच तुम्हाला आढळतील (ठाण्यातल्या, अशाच एका तुरुंगात आतबाहेर करणाऱ्या व अनेकवेळा खात्रीने निवडून येणाऱ्या नगरसेवकावर, असले पूर्वी आरोप झाल्याचं वाचकांना स्मरत असेलच)!

महाराष्ट्रात, एकाच घराण्यातील राजकीय कर्तेपुरुष(?) आणि त्यांच्या बाया, विविध राजकीय पक्षांमध्ये आपल्या ‘राजकीय धंद्या’च्या सोयीसाठी विखुरलेले असण्याचा… किंवा, विविध राजकारणी आपापसात ‘व्याही’ बनण्याचा एक नवा यूपी-बिहारी राजकीय “माफिया-फंडा” सर्वदूर पसरलायं. पोलिसी ‘खाकी वर्दी’, ही त्यांच्यासाठी मग फक्त एक ‘खेळणं’ बनतं…. किंवा कधिही, कसाही वाजवायचा एक ‘खुळखुळा’ बनतो! त्यातूनच, “सद्रक्षणाय, खलनिग्रहणाय”, हे पोलिसी-ब्रीद टिश्श्यूपेपरवरच्या विष्ठेसारखी हवी तशी, हवी तेव्हा ‘फ्लश्’ करता येणारी बाब बनल्याचं प्राक्तन उरल्यासुरल्या, शिवबा-संतांच्या महाराष्ट्रातल्या सुसंस्कृत जनतेसमोर येतं !
मुळात, हाताच्या बोटावर मोजता येण्याएवढेच कर्तव्यदक्ष, प्रामाणिक व धाडसी पोलिस अधिकारी असण्याची गंभीर स्थिती असताना, अशा पोलिस अधिकाऱ्यांचं खच्चीकरण केलं जाणं… ही शासन कुठल्याही पक्षाचं असो, रोजची बाब झालीयं. नगरला कृष्णप्रकाश, लखमी गौतमांसारखे लाखमोलाचे पोलिस अधिक्षक लाभले, पण त्यांना तिथून तत्काळ हटवण्यात आलं. आजचे नगरचे पोलिस अधिक्षक रंजनकुमार शर्मा प्रामाणिक अधिकारी आहेत; पण, त्यांनी निदान आता तरी, कृष्णप्रकाश आणि लखमी गौतमांसारखी ‘दबंगगिरी’ दाखवण्याची खूप मोठी गरज आहे… अन्यथा, हे लोण वेडंवाकडं महाराष्ट्रात हातपाय पसरायला वेळ लागणार नाही.

या सगळ्या अनर्थाला जेवढे राजकारणी व प्रशासक जबाबदार आहेत, तेवढेच… पैसे घेऊन, दारु पिऊन, बिर्याण्या झोडून मतदान करणारे मतदार आणि त्यातही, संवेदनशून्य-स्वार्थी मध्यमवर्ग जास्त जबाबदार आहे… “सत्तेतून पैसा आणि पैशातून सत्ता”, ही कधिही न संपणारी ‘कापूसकोंड्या’ची गोष्ट बनलीय. या अ(न)र्थव्यवस्थेचा काही अंशी फायदे लाटणारा ‘मध्यमवर्ग’, शेषनागाच्या फण्याप्रमाणे काम करत, ही, “रक्त-पिपासू शोषक” व्यवस्था तोलून धरतोयं…. ही अत्यंत क्लेशकारक व अस्वस्थ करणारी परिस्थिती आहे. जोपर्यंत, आपल्यावर प्रत्यक्षात काही शेकत नाही; तोवर, “मला काय त्याचं”, ही मध्यमवर्गीय संवेदनशून्यता व बेफिकीरीच समाजात अमानवी व्यवहारांना कमालीचं उत्तेजन सध्या देताना दिसतेय! असल्या, सर्रास दृष्टोत्पत्तीस येणाऱ्या नृशंस गुन्हेगारीची पाळेमुळे, या मध्यमवर्गीय मनोवृत्तीतच दडलेली आहेत. आम्ही फक्त ‘जातधर्मा’च्या बाबतच असलो तर, बेगडी व ढोंगी संवेदनशील असतो. बाकी, समाज वा देश कुठल्या दिशेला चाललाय, याच्याशी आम्हाला काहीही देणंघेणं नसत.

ज्यांना ‘सामना’ दैनिक ‘संतमहात्मे’ म्हणून हिणवतोयं, ते नगरचे तथाकथित राजकीय ‘सैतान’, शिवसेनेच्या मांडवाखाली ‘राजकीय मांडवली’ करुन गेल्याचं ‘सोयीचं विस्मरण’ सामनाकारांना होणारच…. त्यात विशेष आश्चर्य ते काय? नगरचे लोकप्रतिनिधी आपण कसे निवडून आणतो, हे सेनेनं स्वतःला एकदा विचारुन पहायला काय हरकत आहे…. पण, ते तसं कधिही करणार नाहीत. कारण, पवार-ठाकरेंना फक्त ‘इलेक्टिव्ह् मेरिट’ची पडलेली असते, त्यांना राजकीय (की, राक्षसी?) ताकद उभी करायची असते… ती देखील, महाराष्ट्रातल्या यच्चयावत महापुरुषांच्या सदैव पंचारती ओवाळत !!!

…. राजन राजे (अध्यक्ष: धर्मराज्य पक्ष)

‘प्लास्टिक-बंदी’संदर्भात, प्लास्टिक-वापराविषयी ‘ईशा न्यासा’चे प्रमुख सद्गुरु जग्गी वासुदेव यांनी असे विचार मांडले की, “प्लास्टिक, हा अत्यंत उपयुक्त व चमत्कृतिपूर्ण पदार्थ असून त्यावर बंदी आणण्याची भाषा ही, ‘निकृष्ट दर्जा’च्या वाढत्या लोकसंख्येमुळे करावी लागतेय… त्यामुळे, यथायोग्य ‘नागरी-संहिता व संस्कृती’ बाळगली तर, अशी ‘प्लास्टिक-बंदी’सारखी वेळ येणे नाही… प्लास्टिक, ही अत्यावश्यक व पर्यावरणाला पूरक गोष्ट आहे!” सदरहू विचारांचा, भारतातील पहिलावहिला ‘निसर्ग-पर्यावरणवादी’ असलेल्या ‘धर्मराज्य पक्षा’चे अध्यक्ष, राजन राजे यांनी घेतलेला समाचार खालीलप्रमाणे….

या तथाकथित सद्गुरु ‘जग्गी वासुदेवां’ची, तिचं मोठी ‘समस्या’ आहे… जी, तमाम राजकीय-सामाजिक विचारवंतांची आणि हो, सध्याच्या काळातल्या ‘निसर्ग-पर्यावरणवाद्यां’ची आहे!

झालयं काय की, जी, आपली खरी ऋषिमुनींनी कष्टपूर्वक प्रसवलेली व पसरवलेली, ३६० अंशातून परिपक्व विचार करण्याची भारतीय आध्यात्मिक वैचारिक परंपरा आहे; ती आम्ही पूर्णतः सोडून दिलीयं! “हत्ती आणि चार आंधळे”, या कथेप्रमाणे आपली सर्वांची अवस्था आहे. ज्या वैचारिक वा हितसंबंधांच्या पठडीचा आपण चष्मा लावू…. तसतसे आपल्याला भास आणि आभास होत जातात आणि आपण त्याची बेधडक ‘वैश्विक-सत्य’ म्हणून मांडणी करायला धजावतो. आपल्या आजच्या एकूणच सर्व राजकीय, सामाजिक, शास्त्रीय, अर्थशास्त्रीय वा निसर्ग-पर्यावरण विषयक समस्यांचा खोलवर निःपक्षपातीपणे धांडोळा घेतला; तर, मी जे काही प्रतिपादन करु पहातोयं, त्याचा प्रत्यय आल्याखेरीज रहाणार नाही.

यात दोन प्रकारचे महत्त्वपूर्ण मुद्दे अंतर्भूत आहेत…. पहिला म्हणजे, काही जणांची प्रज्ञा, एकतर मर्यादित असते किंवा त्यांना ती तशी जाणिवपूर्वक राखायची असते (कारण, अवघी व्यवस्थाच अंगावर घ्यायची मानसिक तयारी व हिंमत नसते म्हणून…) आणि दुसरा प्रकार म्हणजे काही जणांच्या अशातऱ्हेच्या ‘वैचारिक-मांडणी’ आड त्यांना ‘बळ’(आर्थिक वा राजकीय वा तत्सम) पुरवणाऱ्यांचे “हितसंबंध” दडलेले असतात!!! सद्गुरु जग्गी वासुदेव, हे दुसऱ्या प्रकारात मोडतात… जो, जास्त गर्हणीय आहे!

सद्गुरु वासुदेव यांच्या “नदी-पुनरुज्जीवन वा स्वच्छता” मोहिमेमागच्या औद्योगिक-प्रायोजकांची भली थोरली यादी पहा, म्हणजे मी काय सांगू पहातोयं….. त्याचा आपसूकच उलगडा व्हायला लागेल. हे, नद्या-पुनरुज्जीवन करु पहाणारे “ईशा फाऊंडेशन”वाले पाताळगंगेसारख्या देशातल्या अनेक ‘गंगा’ प्रदूषित करणाऱ्या ‘अंबानीं’सारख्या उद्योगपतींविरुद्ध ‘ब्र’ काढणार नाहीत. कारण, तेच त्यांचे प्रमुख पुरस्कर्ते आहेत! हे फक्त ‘लक्षणां’वरच इलाज करणार, मूळ रोगाला भिडणार नाहीत. रिलायन्स समूह पुरस्कृत “सत्यमेव जयते” हा गाजलेला टीव्हीवरचा कार्यक्रम, प्रख्यात सिनेनट ‘आमीर खान’ ज्याप्रमाणे, कामगार-कर्मचार्यांच्या संदर्भातील ‘कंत्राटी-पद्धती, शोषण, असुरक्षिता’ सारख्या, देशातल्या तळागाळातल्या करोडो करोडो माणसांना भेडसावणाऱ्या अनेक समस्यांना साफ टाळूनच कार्यक्रम सादर करत होता, त्यातलाच हा “जग्गी वासुदेव”कृत प्रकार होय!

अजून बरचं पुढे सांगायचयं, पण, वाचतो कोण… हा प्रश्न नेहमीप्रमाणेच आ वासून उभा आहेच. ही ‘मराठी-शोकांतिका’ आहे; म्हणून, अवघ्या विश्वाला वंदनीय व मार्गदर्शक अशी संस्कृती देण्याचं अंगभूत सामर्थ्य असलेली आपली ‘मराठी-संस्कृती’च आज, “विकृती” बनून आपल्याला सामोरी येतेयं…. हा फार मोठं ‘मराठी-दुर्दैव’ होय!

थोडं विषयांतर होणं, यासाठी गरजेचं होतं की, आज ज्या ‘नीति व विचारशून्य’ उच्छृंखल पद्धतीने मराठी-तरुणाईचं काय पण, अगदी मराठी प्रौढसुद्धा समाजात सर्वत्र वावरताना दिसतात…. त्यापाठचं हेच गौडबंगाल आहे… असो!

मुख्य मुद्द्यावर येताना, आपण ही गोष्ट ध्यानात घेतली पाहिजे की, सद्गुरु वासुदेव म्हणतात तसा सध्यातरी, ‘निकृष्ट दर्जा’च्या ‘लोकसंख्ये’चा विस्फोट असा काही खास वेगळा प्रकार फारसा अस्तित्वात नाहीच…. सगळाच समाज उभाआडवा किडलायं, सडलायं! मुळात लोकसंख्येचा वेडावाकडा विस्फोट, हीच मूळ समस्या आहे. अर्थात, आजच्या उल्का महाजन, मेधा पाटकर असोत वा अॅड. गिरीश राऊत असोत किंवा सदैव ‘बुद्धीजीवी-दगडफेक’ करणारे ‘फातर्पेकरां’च्या राजेंद्रासारखे पर्यावरणवादी असोत…. त्यांच्या ‘निसर्ग-पर्यावरण संरक्षण व संवर्धना’च्या कार्यक्रम-पत्रिकेत, राजकीय व धार्मिकदृष्ट्या संवेदनशील म्हणून गणल्या गेलेल्या ‘लोकसंख्येचा विस्फोट’, या  अत्यंत महत्त्वाच्या विषयाला मात्र अजिबात स्थानच नसतं, ही केवढी विपर्यस्त बाब आहे! यांची ‘निसर्ग-पर्यावरण संरक्षण व संवर्धना’ची गाडी “जल, जंगल, जमीन…” या तीन ‘ज’च्या पुढे सरकतच नाही. आपण, ‘धर्मराज्य पक्षा’च्या व्यासपीठावरुन पाच ‘ज’ चा(जनसंख्या व जीवनशैली रोखणं, हे ते पुढचे दोन ‘ज’) जो, उच्चार करत रहातो…. तो, या दृष्टीने किती महत्त्वाचा आहे, ते तुमच्या ध्यानात यावं!

असली ‘निकृष्ट दर्जा’ची माणसं केवळ तळागाळातचं आहेत आणि वरच्या धनदांडग्या वर्गात नाहीत वा उच्चमध्यमवर्गात नाहीत (जे, या सद्गुरु वासुदेवांचे अनुयायी आहेत)…. अशी कृपया गैरसमजूत करुन घेऊ नका. जे जे म्हणून, निसर्ग-पर्यावरणाला ‘अंति घातक’ त्याप्रत्येक पदार्थाप्रति, ज्याप्रमाणे RDX किंवा LPG वगैरे विस्फोटके हाताळताना काळजी घेतली जावी, तशी घेतली गेली पाहिजे… हे उघडचं आहे. पण, ही मनुष्यजात-जमात, ना कधि एवढी सुजाण, जबाबदार होती, ना कदाचित कधि राहील… म्हणूनच, आपल्या ऋषिमुनींनी, बुद्ध-महावीर-नानकादि संतांनी अशा ‘बाह्य’ गोष्टींकडून समाजाला ‘आत’ वळवण्याचं भगीरथ कार्य प्रमुख जिवितकार्य मानलं… हे ‘आतलं’ वैचारिक वा आध्यात्मिक वळणं, किती महत्त्वाचं होतं, ते आजची समाजाची केविलवाणी व अंति आत्मघातकी स्थिती पाहून समजतं. “बहिर्मुख समाज, अंतर्मुख होणं”,  किती गरजेचं आहे, हे आपल्या ऋषिमुनींनी-संतांनी पुरतं ओळखलं होतं.  म्हणून, “ठेविले अनंते, तैसेचि रहावे”, ही मराठी-संस्कृतीची व पर्यायाने पौर्वात्य-संस्कृतीची खूणगाठ बनली!

सरतेशेवटी, ज्या ‘आनंदा’च्या शोधासाठी अवघी मनुष्यजात अहोरात्र वणवण करत असते, तो ‘आनंद’ आतून येतो… आत दडलेला असतो. ‘आनंद’ आत जाऊन शोधणं अवघड असलं, तरी तो ‘बाहेर’ सापडणं, केवळ सर्वथैव अशक्य आहे. म्हणूनच, ऋषिमुनींनी योग-प्राणायाम-ध्यान-धारणा ही, आपली भारतीय-जीवनशैलीच बनवून टाकली होती… आता, ती पश्चिमेकडून परत आल्यावरच कदाचित आपण अंगिकारु!

एकदा का तुम्ही हे सद्गुरु म्हणतात त्याप्रमाणे, शास्त्रीय शोध लावून ‘प्लास्टिक’सारख्या असंख्य ‘चमत्कारी’ गोष्टींचा “पँडोराचा पेटारा” उघडलात की, लक्षात ठेवा की ही विषवल्ली फक्त फैलावतच जाणार…. तिला थांबणं कधिच माहित नसणार… ठिणगीचा वणवा, हा होणारच आणि त्यावर मर्यादांचं कुंपणं घालणं, जवळपास अशक्यप्रायच! प्लास्टिक म्हणजे, समुद्राच्या पोटातून पेट्रोलियम पदार्थांचं उत्खननं आलचं… मग, त्याच्या मागे आणि पुढे, एक औद्योगिक-संरचनांची एक अंति घातकी अर्थशास्त्रीय-साखळीचं अनिवार्यपणे उभी रहाते! “माणूस आणि पदार्थ यांनी जागा बदलली की, ते उत्पात घडवतात!!

याचाच अर्थ हा की, जोवर अवघी मनुष्यजात सुजाण आणि जबाबदार होत नाही; तोवर, असे शास्त्रीय शोध, ही पुढेमागे फार मोठी शोकांतिका ठरणार, हे उघडचं आहे. तेच, तर आता ‘पर्यावरणीय महासंकटां’मुळे सिद्ध होत चाललयं.

वरील त्रोटक विवेचनावरुन अंमळ ध्यानात यावं की, इतर आनुषंगिक ‘निसर्ग-पर्यावरण संरक्षण व संवर्धना’च्या धोरणांसोबतच…. काही अत्यावश्यक ‘अपवाद’ वगळता, “प्लास्टिक, कृत्रिम रंग व साबण-डिटर्जंट” यांच्या वापरावर तातडीने युध्दपातळीवर बंदी आणली गेली पाहिजे. तरच, शहरातील वाया जाणाऱ्या व समुद्रात जाऊन समुद्री-जीवसृष्टीला (पर्यायाने अवघ्या सजीवसृष्टीला) हानिकारक ठरणाऱ्या सांडपाण्याचा, ग्रामीण भागात थेट शेतीसाठी वापर करणं”, शक्य होईल… मग, शेतीसाठी तुमच्या मोठ्या धरणांची, नद्याजोड-प्रकल्पांचीही आवश्यकता संपुष्टात येईल! हो, शिवाय भलेथोरले डोंगर, दगडखाणींसाठी सपाट करणंही थांबवा (यासंदर्भात, पूर्वी डोंगर जमिनीचे आधार भले, पण सुरंग लागल्यापासून लाचार झाले”, ही माझी १९९५ सालची छोटेखानी ‘चारोळी’ आठवा)…. त्यांच्या माथ्यावर शिवकालीन जसे तलाव होते तसे उभारा (म्हणजे, ‘ऊर्जेच्या वापराविनापावसाचं मुबलक पाणी विविध वापरासाठी उपलब्ध होईल) वा पवनचक्क्या उभ्या करा…..

करण्यासारखं खूप काही आहे… पण, त्यासाठी औद्योगिक, व्यापारी व राजकीय हितसंबंध; तसेच, ‘चंगळवादी जीवनशैली’ आणि ‘लोकसंख्येच्या विस्फोटा’चा मुद्दा मांजरीसारखा आडवा येत रहातो, त्यावर काय इलाज??? … आणि लोकं अजूनही आपल्या हाती ‘राजकीय-ताकद’ द्यायला तयार नाहीत… “कालाय तस्मै नमः”!!!

धन्यवाद…

                     ….राजन राजे (अध्यक्ष : धर्मराज्य पक्ष)

भारतीय गव्हाचं कोठार, एम्. एस्. स्वामीनाथनकृत हिरव्या क्रांतिचा अग्रदूत, आधुनिक भारतातल्या मंदिरां’चं राज्य (इति पंडित नेहरु…) म्हणजेच, अवाढव्य मोठ्या धरणांचं राज्य… वगैरे वगैरे ‘विशेषणे’ मिरवणारं ‘पंजाब राज्य’, स्वातंत्र्यापश्चात ‘घडता पंजाब’पासून ‘बुडता-बिघडता पंजाब’ असा प्रवास करता कसं झालं, हा एक मन विषण्ण करणारा “विनाशकारी रासायनिक-यांत्रिक शेतीविकासा”चा आत्मघातकी ‘प्रवास’ आहे……

पूर्वीच्या सुखीसमाधानी पंजाबला जणू, एम्. एस्. स्वामीनाथनकृत तथाकथित रासायनिक-यांत्रिक शेती-विकासाची ‘भूतबाधा’ झाली आणि “जंतूनाम् जीवनम् कृषि:” ही, शाश्वत निसर्ग-पर्यावरणस्नेही व अस्सल भारतीय ऋषिकृषी परंपरा जोपासणारा ‘पाच महानदांचा प्रदेश’ पंजाब, पाश्चात्य “विकास-संकल्पने”ची(की, विकार-संकल्पनेची?) भलीबुरी फळं चाखू लागला… अल्पकाळ सुबत्तेची; पण, अंति आत्मघातकी, अशी पाऊलवाट तो चालू लागला! शेतीकामाच्या निमित्ताने घराबाहेर पडून शेतात राबणाऱ्या, शेतमालविक्रीसाठी बाजारात फिरणाऱ्या पंजाबी बायाबापड्या… या रासायनिक-यांत्रिक शेतीच्या प्रादुर्भावाने, पुन्हा केवळ दिवाणघर ते स्वयंपाकघर अशा बंदिस्त चौकटीतच दिसू लागल्या… पंजाबी बायकांनी आपलं स्वातंत्र्य पूर्णतः गमावलं !
रासायनिक-यांत्रिक शेतीच्या ‘चकव्या’ने पंजाबी घराघरातून क्षणभंगूर का होईना; पण, सुबत्ता आली, हे खरं… पण, नीतिमत्ता काढता पाय घेती झाली. प्रेमाची, आपुलकीची नाती संपली आणि असुरक्षिततेची भिती हरेक ‘पंजाबी ललाटी’ प्रथमच ल्यालेली दिसू लागली !!

जुनी मातीची ‘कच्ची घरं, ‘पक्की’ झाली…. पण, ‘कच्ची’ म्हणून हिणवली जाणारी पारंपारिक घरं, अतिशय अल्पखर्चात व पर्यावरणाला बिलकूल धक्का ‘न’ लावता पिढ्यापिढ्यांना सुखाने बिनतक्रार आश्रय देत होती, तर तथाकथित महागडी व पर्यावरणावर मोठा आघात करणारी सिमेंटकाँक्रिटची घरं, धड एका पिढीला पुरता आसरा न देताच… पंचवीस-पन्नास वर्षांत डोळ्यादेखत मोडकळीला येऊ लागली. मग, पक्की घरं, सिमेंटकाँक्रिटच्या घरांना म्हणावं की, मातीच्या घरांना… हा प्रश्न, संवेदनशील पंजाबी मनाला सतावू लागला… पण, गोंधळलेल्या पंजाबी मनांना, या असल्या प्रश्नांचं उत्तर शोधणं मोठं अवघडं जातं होतं… पंजाबी शेतीचा प्रवास न थांबताच, तसाच आत्मघातकी घाटरस्त्यावरुन पुढे सुरुच राहिला.
त्या क्षणभंगूर विकासाची अपरिहार्य परिणती म्हणून एकाबाजूला पंजाबी रक्तात ‘रक्तशर्करा'(मधुमेहादि आजार) वाढू लागली; तर, दुसऱ्या बाजूला पंजाबी रक्तात ‘विषारी किटकनाशकां’चं प्रमाण भयावहरित्या वाढू लागलं! अनेक रोगांची माहेरघरं बनत, पूर्वीची ‘निरोगी-दणकट’ पंजाबी शरीरं… ठिसूळ, कमकुवत होतं होतं, पुढे धडाधड कर्करोगालाही बळी पडू लागली. पंजाबमधील “भटिंडा ते बिकानेर” ही पंजाबी कर्करोग्यांना उपचारासाठी घेऊन जाणारी आगगाडी, ‘कर्करोग आगगाडी’ (कॅन्सर ट्रेन) म्हणून कुप्रसिद्ध झाली. ती, याच ‘विनाशा’ची ‘फिरती खूण’ आहे… पंजाबच्या अंगाखांद्यावर खेळणारी एक अत्यंत गंभीर बाब आहे. अल्पस्वल्प काळ समृद्धिला पावलेला पंजाब, काही दशकांतच या विनाशकारी विकासाची फार मोठी किंमत मोजू लागलायं!!!

रासायनिक खते, यांत्रिकी खोलवरची नांगरट, विषारी कीटकनाशके आदिंमुळे शेताशेतांमधून ‘नापिकी’ फैलावली… शेकडो-सहस्त्र हेक्टर शेती, शेतात मीठ फुटल्यामुळे (खारवट व क्षारवट झाल्यामुळे) अनेक पंजाबी शेतकऱ्यांना सोडून द्यावी लागली… ‘काळी आई’ सोडण्याच्या वेदनेमुळे उभे राहणाऱ्या पंजाबी डोळ्यातल्या अश्रूंच्या ‘खारेपणा’चचं जणू प्रतिक, पंजाबी शेतीत जागोजागी दिसायला लागलं. काही मोठे शेतकरी शेती विकून न्यूझीलंड, इंग्लंड, कॅनडा वगैरे दूरदेशी स्थलांतरित झाले; तर, काही वैफल्यग्रस्त होऊन मादक पदार्थांच्या आहारी जात, शेताच्या बांधांवरच आडवे झाले… कित्येक गळफास लावून मेले, तर असंख्यांनी ज्या कीटकनाशकांच्या प्रयोजनांनी निसर्गातील कीडे-मकौडे, जीवजिवाणूंची बेलगाम-बेसुमार ‘हत्या’ केली, त्यांनी तिचं विषारी कीटकनाशके प्राशन करुन ‘आत्महत्या’ करणं पसंद केले!

तरीही, आजही आम्ही लक्षणांवरच इलाज करतोयं… तिचं आमची भारतीय मानसिकता बनू पहात्येयं. कधिकाळी आमचं भारतीय अध्यात्म, विश्वाला गवसणी घालणारं तत्त्वज्ञान प्रसवतं व पसरवत होतं…. केवळ, समस्यांच्याच नव्हे; तर, अस्तित्वाच्या मुळाशी जाऊन भिडणारं आमचं भारतीय अध्यात्म, हा आमचा अमूल्य ठेवा आहे… पशूपक्षी, कीटकांना अनंत यातना देणारी रासायनिक प्रयोगशाळा नांवाची ‘यातनाघरे’ बाहेर न उभारता, आपल्याचं देहाला, आत्मिक-प्रयोगशाळा बनवणारे ‘मुमुक्षू’ या भारताने जगाला दिले. पण, आता आम्ही क्षणभंगूर पाश्चात्य चंगळवादी जीवनशैली व विकासशैली अंगिकारुन वरवर इलाज करत, केवळ चुचकारत समस्या वाढवत नेणारे ‘नवभारतीय’ बनलो आहोत काय???

कुणी, “कुलवंत धालीवाल” नांवाचा इंग्लंडमध्ये स्थायिक असलेला “पंजाब दा पुत्तर”… ‘वर्ल्ड कॅन्सर केअर ऑर्गनायझेशन’ या इंग्लंडमधील सामाजिक संस्थेच्या माध्यमातून पंजाबमधील ‘भटिंडा ते बिकानेर’ आगगाडीची, ‘कर्करोग आगगाडी’ (कॅन्सर ट्रेन) ही अस्वस्थ करुन सोडणारी ओळख पुसून टाकण्याचा प्रयत्न करतोयं… अशी ठळक मोठी सध्या बातमी सर्वत्र माध्यमांमध्ये झळकतेयं!
हे सद्गृहस्थ आणि त्यांची संस्था काय करते; तर, पंजाबच्या गावागावांतून फिरुन कर्करोग तपासणी करते व कर्करोगाचं निदान लवकर करवून कर्करोग्यांना मोफत औषधे पुरवते…. उपक्रम चांगला आहे; पण, हा एकूणच पंजाबच्या आसाला भिडलेल्या “रासायनिक शेती” नांवाच्या ‘महासंसर्गजन्य महारोगा’च्या लक्षणांवरचा इलाज आहे…. मूळ रासायनिक-यांत्रिक शेती, या महाभयंकर रोगावरचा इलाज मात्र मुळीच नव्हे! त्यादृष्टीने, या अशा संस्था आणि व्यक्ति फारसं कामं करताना वा राजकीय चौकट, त्यादृष्टीने बदलण्याचा प्रयत्न करताना बिलकूल दिसत नाहीत, हे या देशाचं केवढं मोठं दुर्दैव आहे!

पंजाबच्या शेतांमधून भाक्रा, रणजित सागर, सिस्वान, दमसाल सारख्या मोठ्या धरणांच्या कालव्यांमधलं पाणी खेळत असताना, दुसऱ्या बाजूला त्यातून रासायनिक खतांचं आणि बेसुमार फवारलेल्या रासायनिक कीटकनाशकांचं ‘विष’ही जमिनीतून याच वहात्या-मुरत्या पाण्यासोबत खोलवर पाझरत होतं…. पाझरत पाझरत, ते पंजाबच्या विहीरी-तलाव-कालव्यांमध्ये कधि अलगद पोहोचलं… तिथून त्याचा “पंजाबी रक्ता”पर्यंत प्रवास कधि झाला… हे, असल्या विनाशकारी शेती-विकासाच्या आहारी गेलेल्या दुर्दैवी पंजाबला कळलं देखील नाही. गेल्या काही दशकांपासून या रासायनिक पदार्थरुपी विषोत्पन्न ‘कर्करोगा’चा पंजाबात सर्वदूर प्रसार झाला, तेव्हा प्रथमच त्याचं गांभीर्य नजरेसमोर ठळकपणे आलं. ते दृश्य इतकं विद्रूप व विराट आहे की, पंजाबमधील भटिंडा येथील कर्करोगी मोठ्याप्रमाणावर राजस्थामधल्या बिकानेर येथील कर्करोगावर स्वस्तात उपचार करणाऱ्या, ‘कर्करोग-इस्पितळां’मध्ये मुंग्यांची रांग लागावी, तशी रांग लावून उपचार घेताना दिसू लागले. आजही हे चित्र बिलकूल बदललेले तर नाहीच, उलटपक्षी त्याची व्याप्ती दिवसागणिक वाढत चाललीयं. परिणामी ज्या आगगाडीने हे प्रवासी प्रवास करायचे, त्या आगगाडीला ‘कर्करोग एक्सप्रेस’ हे लज्जास्पद नामाभिधान स्वाभाविकपणे पडलं!
तिथपर्यंत वैद्यकीय रोगप्रसाराची मजल थांबली; पण, ‘सामाजिक व राजकीय महारोगा’ची मजल अजून पुढेच जायची होती… याच एम्. एस्. स्वामीनाथनकृत रासायनिक-यांत्रिक शेती-विकासाची अपरिहार्य परिणाम, पुढे “उडता पंजाब”पर्यंत पोहोचली…. आशा इतकीच करायची की, ती “बुडता पंजाब”पर्यंत न पोहोचावी, म्हणजे मिळवलं !!!

….राजन राजे (अध्यक्ष: धर्मराज्य पक्ष, भारतातील पहिलावहिला निसर्ग-पर्यावरणवादी पक्ष)

“मी मराठी… असं फुटकळ अभिमानाने मिरवणारे आम्ही, अजून झोपलेलेच???”

“दुरितांचे तिमिर जावो, विश्व स्वधर्म सूर्ये पाहो”, अशी वैश्विक प्रार्थना करीत, अवघ्या प्राणीमात्रांसाठी संत ज्ञानेश्वरांनी ‘पसायदान’ मागितलं…. तेवढ्यावर न थांबता, “अमृतातेहि पैजासी जिंके…. माझा मराठीची बोलू कौतुके”, असा गर्वोन्नत छातीनं आपल्या मराठी भाषेचा उल्लेख केला…. त्या, आमच्या ‘मायमराठी’ची, तिच्याच महाराष्ट्रात शब्दशः ससेहोलपट सुरु असताना, “गुजराथमध्ये काय घडतयं, ते जरा नीट डोळे उघडून पहा”!

अवघ्या भारतातल्या ७५% साधनसंपत्तीवर लबाडीने आणि विविध क्लृप्त्या लढवून (नेकीच्या उद्योजक-व्यापारी वृत्तीने मुळीच नव्हे) ‘मालकी हक्क’ प्रस्थापित करुन बसलेल्या गुजराथने, “आपल्या राज्यात शालेय शिक्षणादरम्यान गुजराथी भाषा सक्तिची करण्याचा नुकताच निर्णय जाहीर केलायं”. दक्षिणेतल्या राज्यांच्या पावलावर पाऊल ठेवत…. ही भाषा सक्ति आणि भाषिक अस्मिताच नव्हे; तर, आपापल्या भाषिकांचं बेधडक हितरक्षण करण्याचा निर्णय घेणारं गुजराथसुद्धा, एक राज्य, आता झालयं!
बरं, हे असं आज अचानक घडतयं, असं बिलकूल नव्हे! व्यक्तिशः मी गुजराथच्या दौऱ्यावर असताना अनेकवेळा हा अनुभव घेतलायं की, “अगदी स्टेट बँकेतील विविध अर्जदेखील, दोन्ही बाजूंनी फक्त ‘गुजराथी’ भाषेतच असतात… निदानपक्षी, दुसऱ्या बाजुला तरी इंग्रजीत तपशील असावेत, तर तसंही काहीही नसल्याचं मला अनेकवार आढळलयं…. खरंतरं आजचा, आपल्या देशाला भलाबुरा ‘पंतप्रधान’ देणाऱ्या या गुजराथ राज्यात, अशी टोकाची ‘भाषिक-अस्मिता’ चालू शकते?” त्यावर कडी म्हणजे, बँकेतला गुजराथी कर्मचारीवर्ग गुर्मीत, “तुम्ही गुजराथमध्ये आहात, तेव्हा तुम्हाला गुजराथी भाषा निदान वाचता आलीचं पाहीजे” असं म्हणतानाही मी स्वतः अनुभवलयं.

तसं पहाता, हा भारत देश, ‘देश’ म्हणून… युद्ध, क्रिकेटचे सामने आणि काहीप्रमाणात हिंदी सिनेमे वगळता सांस्कृतिक व मानसिकदृष्ट्या ‘एकसंध’ नसतोच कधि…. आणि नसेलही कधि! म्हणूनच, आपला देश, आपलं राष्ट्र “राष्ट्रकांचा समूह, म्हणूनच कायम गणलं जातं”. पण, या महाराष्ट्रावर मात्र भारतीयत्वाचं असह्य ओझं, ‘भारतीय राज्यघटने’तल्या ‘मूलभूत स्वातंत्र्या’चा दाखला देतं, आजवर ही ‘व्यवस्था’ लादत आलेली आहे! आणि, राज्यघटनेच्या दडपणाखाली आम्ही फारसा विचार न करता, विरोध न दर्शवता… ते भारतीयत्वाचं आपल्या खांद्यावर ओझं किंवा मानेवर ‘जू’ वागवीतही आलोत. अशा विपरीत स्थितीत, आपली ‘मराठी-अस्मिता’ नेमकी आयती सापडली ती… व्यावसायिक, हिशोबी व सोयीच्या “ठाकरी-राजकारणा”च्या तावडीत!!! त्यामुळे, तिच्या दुर्दैवाला आणि दशावताराला थारा उरला नाही आणि पहाता पहाता सामान्य ‘मराठी माणूस’ त्याचाच भूप्रदेशातून उखडला जाऊ लागला… परिणामतः आज तो, “दुय्यम-नागरिक” म्हणून, आपलं निव्वळ अस्तित्व टिकवण्यासाठी झगडताना महाराष्ट्राच्या सांदीकोपऱ्यातून दिसतोयं!
“महाराष्ट्रात निर्माण झालेली संपत्तीचं, मराठी माणसाच्या मुळावर येती झाली!”

राजकारण नांवाच्या ‘धंद्या’ला सरावलेल्या तद्दन बेगडी व ढोंगी मराठी राजकारण्यांच्या मराठीविषयक ‘पुतनामावशीच्या प्रेमा’चा मुद्दा क्षणभर बाजूला ठेवला तरी, आपलं ‘मराठीभाषिक जनता’ म्हणून काय चाललयं?
प्रदूषण, फक्त वातावरणात-पर्यावरणातच पसरलेलं नाही; तर, आमच्या ‘अमृततुल्य’ मराठीच्या रंध्रारंध्रातही हे प्रदूषण आता आम्हीच भिनवलयं…. त्याचं अगदी रोजच्या व्यवहारातलं अस्वस्थ करुन सोडणारं उदाहरण म्हणजे, आम्ही कुठल्याही निर्जीव वस्तूला हल्ली ती “मिळाली” असं न म्हणता, सर्रास वस्तू “भेटली” असं म्हणू लागलोयं! भेटतात ती फक्त माणसं… ज्यामध्ये ‘नजरभेट, ओळखदेख वा गळाभेट’ होणं अपेक्षित असतं… तसं निर्जीव पदार्थात घडणं अशक्यप्राय असतानाही, बेधडक व बेबंदपणे आम्ही या महत्त्वपूर्ण भाषाशैलीकडे दुर्लक्ष करुन आपल्याचं सघन-संपन्न ‘मातृभाषे’ची एकप्रकारे ‘उपेक्षा व अवहेलना’ करत असतो, ते आमच्या गावीही नसतं! अगदी, शुद्धलेखनाचे सर्व कडक नियम तोंडपाठ असावेत, अशी काही कुणाची कधि फार मोठी अपेक्षा नसते…. पण, या साध्या साध्या मूलभूत भाषाविषयक अर्थवाही बाबींमध्येही आम्ही असेच बेफिकीर रहाणार असलो, तर याचा अर्थ एकच की, “आम्हालाच आमच्या सोन्यासारख्या मराठी भाषेची आणि मराठी संस्कृतीची काही फारशी पर्वा उरलेली नाही”, मग इतरांनी तिची तमा, ती काय म्हणून बाळगावी???
जागतिक पर्यावरणीय महासंकटांनी ‘अगतिक’ बनलेल्या मनुष्यजातीला वठणीवर आणून, “ठेविले अनंते, तैसेचि रहावे”, असा चिरंतनतेचा वा शाश्वततेचा संदेश देण्याची ‘वैश्विक-क्षमता’ असणाऱ्या, या शिवबा-संतांच्या महान मराठी भाषा-परंपरेला आणि संस्कृतिलाच आता आम्ही ‘भिक्षुकी’च्या पातळीवर आणून सोडलयं… इतरे प्रांतीयांना, तो काय आणि किती दोष द्यावा?

…. राजन राजे (अध्यक्षः धर्मराज्य पक्ष)

“जागतिक तापमानवाढ आणि त्यातून अटळपणे उद्भवलेल्या अनाकलनीय जागतिक हवामान बदलाचा एक दृष्य परिणाम” म्हणून, संपूर्ण पूर्व युरोपच्या अवकाशात ‘मंगळ ग्रहा’ सारखं ‘भगवे’मय वातावरण!!!

रशियाच्या सोचि प्रदेशातील पर्वतशिखरांवर, जाॅर्जियातील अद्झारिया भागात आणि रुमानियाच्या(गलाटी) डान्यूब बंदरातील परिसरात, सध्या (मार्च २७-२०१८) ‘भगव्या’ रंगाच्या बर्फाची चादर, सर्वत्र पसरलेली दिसतेयं!

शेकडो मैलांचं अंतर कापून घडलेल्या, सहारा वाळवंटातील वालुकामय तप्त वारे आणि सैबेरियातील संततची बर्फवृष्टी, या ‘अपूर्व’ मिलाफातून, हा ‘नैसर्गिक चमत्कार’ घडून आल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे!

त्यातून, भारतातील समस्त ‘मोदीभक्तां’ना युरोपात ‘हिंदुत्वा’ची नैसर्गिक लाट आल्याचं भासू शकेल…. पण, प्रत्यक्षात तो नियतीनं युध्दपातळीवर ‘कार्बनऊत्सर्जन’ रोखण्याबाबत दिलेला, अजून एक गंभीर इशारा आहे आणि त्याकडे दुर्लक्ष करणं म्हणजे, “मानवजातीनं, शेखचिल्लीसारखं आपल्याचं अस्तित्वावर कुऱ्हाडं चालवणं, कालही आणि आजही सुरुच ठेवणं मात्र होईल”!!!

….. राजन राजे (अध्यक्ष : धर्मराज्य पक्ष…. भारतातील पहिलावहिला निसर्ग-पर्यावरणवादी पक्ष)